Je opdracht is gesitueerd binnen het FWO-onderzoeksproject De oorsprong van de Bijbel in het Nederlands: De vroegste Middelnederlandse vertalingen van bijbelteksten (ca. 1200-1350) aan de Universiteit Gent (PI: Youri Desplenter; co-supervisor: Anna Dlabačová, Universiteit Leiden).

Rond 1360 begon de zogenoemde Hernse Bijbelvertaler aan de eerste vrijwel volledige Nederlandse vertaling van de Bijbel. Ruim vóór deze mijlpaal waren echter al verschillende bijbelteksten afzonderlijk in het Middelnederlands vertaald, zoals de evangeliën, het Leven van Jezus, de Psalmen en de Apocalyps. Deze oudere vertalingen werden later in wisselende mate gebruikt door de Hernse Bijbelvertaler.

Recent onderzoek heeft aangetoond dat de meeste van die vertalingen in de dertiende eeuw tot stand kwamen, met name in het westelijke deel van het graafschap Vlaanderen. Dit nieuwe inzicht biedt een waardevolle kans om ze onderling in samenhang te bestuderen. Belangrijke vragen zijn onder meer of deze vertalingen met elkaar verbonden zijn, of ze afkomstig zijn van één vertaler of vertaalcentrum, dan wel onafhankelijk van elkaar zijn ontstaan. Een dergelijke synchrone analyse zal ook helpen te bepalen of het gaat om oorspronkelijke Middelnederlandse vertalingen dan wel om bewerkingen van Franse of Duitse versies. Daarnaast zal het project licht werpen op hun relatie tot andere Middelnederlandse teksten met bijbelse inhoud uit dezelfde periode en regio, zoals Jacob van Maerlants Rijmbijbel (ca. 1270). Op die manier beoogt het project het eerste coherente overzicht te bieden van de bijbelvertaling in de Lage Landen in de dertiende eeuw.

Het project is ingebed in de onderzoeksgroepen HPIMS – Henri Pirenne Institute for Medieval Studies en GEMS en in de Vakgroep Letterkunde van de Universiteit Gent, evenals in de cluster Medieval and Early Modern Studies van LUCAS – Leiden University Centre for the Arts in Society. Het onderzoeksteam zal bovendien nauw verbonden zijn met de COST Action Prayticipate. Voor de digitale component van het project is er samenwerking met het Ghent Centre for Digital Humanities.

Jouw rol

De postdoc zal voornamelijk werken binnen het deelproject De vroegste Middelnederlandse vertaling van de vier evangeliën in co-tekst en context en haar receptiegeschiedenis (leven van Jezus en evangelieperikopen). Dit deelproject onderzoekt belangrijke subgenres binnen het corpus van evangeliegerelateerde vertalingen, vergelijkt geselecteerde Middelnederlandse versies met hun tegenhangers in andere volkstalen, bestudeert de religieuze, intellectuele en sociaal-culturele contexten waarin deze teksten ontstonden en circuleerden, en analyseert patronen van tekstoverlevering en hun implicaties voor het oorspronkelijke gebruik en doel.

Deadline voor solliciteren: 30 Juni 2026

Source : Medieval Studies